Complexe mierenplaag?
Structurele eliminatie
van invasieve
mierenpopulaties
Het Mediterraan draaigatje (Tapinoma nigerrimum-complex) is een invasieve mierensoort die in Nederland steeds vaker een serieus beheervraagstuk vormt voor gemeenten, woningcorporaties en terreinbeheerders.
Superkoloniën met honderdduizenden individuen en meerdere ei-leggende koninginnen ondermijnen bestrating, dringen gebouwen binnen en zijn met enkelvoudige behandelingen vrijwel niet duurzaam te bestrijden.
Tibach pakt dit anders aan: in samenwerking met De Bomendokter, met een geïntegreerde totaalaanpak op basis van de biologie van de soort, een vastomlijnd behandelplan en actieve betrokkenheid van bewoners.
Resultaat tot nu toe: negen superkoloniën volledig verwijderd.
Waarom is het Mediterraan draaigatje zo moeilijk te bestrijden?
Het Mediterraan draaigatje werd in 2013 voor het eerst in Nederland aangetroffen. De soort is afkomstig uit Zuid-Europa en is hier terechtgekomen via besmette tuingrond en potplanten. De mier gedijt op plekken die opwarmen door zonlicht: onder bestrating, langs muren en in spouwmuren.
Wat bestrijding complex maakt is de neststructuur. Een superkolonie bestaat uit meerdere koninginnen verspreid over uitgebreide ondergrondse nestgangen. Populatiedichtheid en verspreidingssnelheid zijn hoog. Behandeling van alleen het zichtbare deel van de kolonie heeft geen duurzaam effect. De ei-leggende koninginnen overleven en de kolonie herstelt zich.
Gevolgen van een onbehandelde superkolonie zijn concreet: verzakking van bestrating door ondermijning van het substraat, schade aan gevelbekleding en isolatiemateriaal in spouwmuren, habitatverslechtering voor inheemse miersoorten en aanzienlijke overlast voor bewoners. De soort kan bijten en spuit een irriterende stof in de bijtwond.
De aanpak van Tibach en De Bomendokter: een bewezen totaalaanpak
Tibach werkt voor de bestrijding van het Mediterraan draaigatje samen met De Bomendokter. De Bomendokter heeft de nematodeninjectie als bestrijdingstechniek ontwikkeld en verfijnd.
Samen bieden Tibach en De Bomendokter een totaalaanpak die alle beschikbare technieken combineert en per locatie wordt afgestemd op de situatie. Dit is geen standaardpakket maar een van tevoren uitgewerkt behandelplan, gebaseerd op grondinspectie en analyse van de neststructuur.
De verschillende bestrijdingsmethoden
Nematodeninjectie
Nematoden zijn microscopisch kleine rondwormen die van nature in de bodem voorkomen en specifieke insectensoorten aantasten.
De Bomendokter heeft een methode ontwikkeld om nematoden gericht te injecteren in de nestomgeving van het Mediterraan draaigatje. De injectie bereikt nestcompartimenten diep in de bodem en tast de kolonie aan zonder negatief effect op de overige bodemfauna. De toepassing wordt afgestemd op de fenologie van de kolonie voor maximaal effect.
Spouwmuurinjectie
Waar de kolonie zich heeft gevestigd in spouwmuren of de aansluiting van bestrating aan gevels, wordt via gerichte injectie behandeld.
Spouwmuurinjectie bereikt nestcompartimenten die van buitenaf niet toegankelijk zijn en die bij oppervlaktebehandeling vrijwel altijd worden overgeslagen.
Natuurlijke Pyrethrine-injectie in nestopeningen
Pyrethrine is een natuurlijk middel dat wordt gewonnen uit de gedroogde bloemknoppen van bepaalde chrysantensoorten. Het werkt effectief tegen mieren en breekt snel af in de bodem, zonder schadelijke residuen achter te laten. Gerichte injectie in nestopeningen bereikt de kolonie op de plaatsen waar de populatiedichtheid het hoogst is.
De combinatie met nematodeninjectie en spouwmuurinjectie verhoogt de effectiviteit aanzienlijk ten opzichte van enkelvoudige behandeling.
Siliciumdioxide
Siliciumdioxide, ook wel diatomeeënaarde, is een natuurlijk mineraal dat de waslaag van het uitwendige skelet van insecten beschadigt, waardoor de mier uitdroogt en sterft. Het middel werkt mechanisch, niet via een giftige werkzame stof.
Siliciumdioxide wordt ingezet op plekken waar de kolonie actief is aan de oppervlakte of in de overgangszone naar nestingangen, als aanvulling op de dieptebehandeling.
Heet water
Heet water wordt gericht ingezet op nestopeningen en oppervlakkige neststructuren.
De behandeling doodt mieren en larven in het bovenste deel van de neststructuur en wordt gecombineerd met andere technieken die de dieper gelegen koninginnen bereiken.
Bouwkundige en mechanische aanpassingen
Een superkolonie die zich heeft gevestigd in of aan een gebouw vereist naast directe bestrijding ook aanpassing van de fysieke situatie.
Tibach adviseert en begeleidt bouwkundige ingrepen zoals het afdichten van nestingangen in gevels, het aanpassen van bestrating om nestvorming te bemoeilijken en het wegnemen van opwarmingsplekken die de soort aantrekt. Zonder deze aanpassingen blijft de locatie gevoelig voor hervestiging.
Preventieve maatregelen
Naast de directe bestrijding worden preventieve maatregelen getroffen om hervestiging te beperken.
Dit is een vast onderdeel van elk behandeltraject en wordt meegenomen in het bestrijdingsplan.
Informatieavond voor bewoners:
ook zij spelen een rol
Invasieve exoten kennen geen grenzen. Tibach is daarom actief in de gehele Benelux en de grensregio’s van West-Duitsland.
Vooral in Duitsland zien we een sterke opmars van de Tapinoma magnum. Deze soort vormt enorme netwerken die de integriteit van infrastructuur en groenvoorzieningen aantasten.
Onze specialisten bezitten de kennis om deze grensoverschrijdende dossiers succesvol af te ronden.
Resultaten: 9 superkoloniën volledig verwijderd
Tibach en De Bomendokter hebben inmiddels negen superkoloniën van het Mediterraan draaigatje volledig verwijderd. De behandelingen zijn uitgevoerd in de openbare ruimte, bij woonblokken en op terreinen van beheerorganisaties. In alle negen gevallen is na afronding van het behandeltraject geen heractiviteit vastgesteld op de behandelde locatie.
Het WUR-onderzoeksrapport over het gedrag en de biologie van de soort is beschikbaar op aanvraag via info@tibach.com
Voor wie werkt Tibach?
Tibach voert bestrijdingsopdrachten uit voor gemeenten en provincies met invasieve mierensoorten in de openbare ruimte, voor woningcorporaties en vastgoedbeheerders met overlast in of aan gebouwen, en voor terreinbeheerders op ecologisch gevoelige locaties.